Triển lãm Ngựa và Long Mã trong văn hóa cung đình triều Nguyễn

Sáng 5/2, tại không gian Viện Cơ Mật, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức khai mạc triển lãm chuyên đề “Ngựa và Long Mã trong văn hóa cung đình thời Nguyễn”. Đây là hoạt động mở đầu chuỗi sự kiện chào đón Xuân Bính Ngọ 2026 tại Di sản Huế.

Triển lãm nhằm giới thiệu, tôn vinh hình tượng Ngựa và Long Mã-hai biểu tượng có vị trí đặc biệt trong đời sống văn hóa, tư tưởng, nghi lễ và nghệ thuật cung đình triều Nguyễn.

trien lam ngua va long ma trong van hoa cung dinh trieu nguyen hinh anh 1

Hình tượng Long Mã trên đồ gốm

trien lam ngua va long ma trong van hoa cung dinh trieu nguyen hinh anh 2

Nhiều hiện vật bằng bạc trưng bày tại triển lãm

Trong văn hóa phương Đông, Long Mã được xem là linh vật mang điềm lành, biểu trưng cho trí tuệ, sự cao quý, trường thọ và khát vọng hưng thịnh. Hình tượng này xuất hiện phổ biến trong kiến trúc, mỹ thuật cung đình và dân gian, đặc biệt trên các bức bình phong tại Huế, đồng thời trở thành biểu tượng nhận diện xuyên suốt các kỳ Festival Huế.

trien lam ngua va long ma trong van hoa cung dinh trieu nguyen hinh anh 3

Tranh gương thời Thiệu Trị

trien lam ngua va long ma trong van hoa cung dinh trieu nguyen hinh anh 4

Triển lãm mang đến cho công chúng cái nhìn sâu sắc về vai trò của ngựa trong đời sống cung đình xưa

Bên cạnh đó, ngựa là loài vật gắn bó mật thiết với đời sống cung đình triều Nguyễn, giữ vai trò quan trọng trong quân sự, vận chuyển và các nghi lễ. Dưới thời vua Minh Mạng, Viện Thượng Tứ được thành lập nhằm quản lý, nuôi dưỡng và huấn luyện ngựa phục vụ triều đình, thể hiện vị trí đặc biệt của loài vật này trong bộ máy nhà nước phong kiến.

trien lam ngua va long ma trong van hoa cung dinh trieu nguyen hinh anh 5

Giới thiệu tại triển lãm Ngựa và Long Mã trong văn hóa cung đình thời Nguyễn

trien lam ngua va long ma trong van hoa cung dinh trieu nguyen hinh anh 6

Hình tượng Long Mã trong văn hóa cung đình triều Nguyễn

Thông qua hệ thống hiện vật, tư liệu và hình ảnh trưng bày, triển lãm mang đến với công chúng cái nhìn sâu sắc về vai trò của ngựa trong đời sống cung đình, đồng thời làm nổi bật giá trị biểu trưng của hình tượng Long Mã trong văn hóa Huế. Nhiều hiện vật lần đầu tiên được Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế công bố, góp phần làm phong phú thêm nhận thức về lịch sử, nghệ thuật và văn hóa triều Nguyễn.

trien lam ngua va long ma trong van hoa cung dinh trieu nguyen hinh anh 7

Nhiều hiện vật bằng bạc trưng bày tại triển lãm

trien lam ngua va long ma trong van hoa cung dinh trieu nguyen hinh anh 8

Khách xem triển lãm

Ông Phan Thanh Bình, người dân đến xem triển lãm cho biết: “Trong triển lãm này thì nhiều hiện vật lần đầu tiên được Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế công bố như những tranh gương thời Thiệu Trị và nhiều hiện vật khác đồ gốm mẹn rạn hoặc trên các hộp gỗ. Có lẽ bất ngờ nhất đó là hình tượng long mã, long mã trên đồ bạc, lần đầu tiên trưng bầy những thanh kiếm những hộp bạc, trên các đồ kim sách thì tôi thấy rằng các nét chạm Long Mã và hình tượng ngựa gợi nhớ đến lịch sử chế tác đồ mỹ nghệ của truyền thống Việt Nam không chỉ riêng triều Nguyễn mà trước đó thời hậu Lê, cái độ tinh xảo những nét mảnh trong trên bạc như vậy cho thấy rằng đã từng có ở Kinh đô Phú Xuân cái nghề làm bạc thực sự chuẩn”.

trien lam ngua va long ma trong van hoa cung dinh trieu nguyen hinh anh 9

Khách xem triển lãm Ngựa và Long Mã trong cung đình thời Nguyễn

trien lam ngua va long ma trong van hoa cung dinh trieu nguyen hinh anh 10

Các trò chơi cung đình

Dịp này, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế phối hợp với Trường Tiểu học Trần Quốc Toản và Trường Tiểu học Lê Lợi tổ chức cuộc thi vẽ và triển lãm tranh thiếu nhi với chủ đề “Mùa Xuân trong mắt em”, tạo sân chơi bổ ích, lành mạnh cho học sinh, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả công tác giáo dục di sản trong cộng đồng.